Mapping & Arrays

Solidity'de Mapping ve Array yapıları, verileri organize etmek ve saklamak için kullanılan temel veri yapılarıdır. Bu yapılar, kontrat içinde depolanan bilgileri kolayca yönetmenize olanak tanır.

1. Mapping

Mapping (haritalama), anahtar-değer (key-value) çiftleri olarak verileri saklayan bir veri yapısıdır. Solidity'de mapping, bir tür veri tabanı gibi çalışır ve genellikle kontratlarda sıkça kullanılır.

Mapping Tanımı

mapping(address => uint) public balances;

Bu örnekte, balances adında bir mapping tanımlanmıştır. Bu mapping, her bir adres için bir uint değeri saklar.

Mapping Kullanımı

Mapping'ler, belirli bir anahtara karşılık gelen değeri saklamak ve bu değere erişmek için kullanılır.

function updateBalance(address _account, uint _amount) public {
    balances[_account] = _amount;
}

function getBalance(address _account) public view returns (uint) {
    return balances[_account];
}

Bu örnekte, updateBalance fonksiyonu belirli bir adresin bakiyesini güncellerken, getBalance fonksiyonu o adresin mevcut bakiyesini döndürür.

Mapping'in Özellikleri

• Mapping'ler varsayılan olarak her anahtar için 0 değerini döndürür. Bu, mapping'de var olmayan bir anahtar sorgulandığında da geçerlidir.

• Mapping'ler üzerinde iterasyon (döngü) yapılamaz. Yani, mapping'deki tüm anahtar-değer çiftlerini topluca almak için bir yol yoktur.

2. Arrays (Diziler)

Array (dizi), aynı veri türündeki öğelerin bir listesini saklayan bir veri yapısıdır. Solidity'de diziler, sabit boyutlu (fixed-size) veya dinamik boyutlu (dynamic-size) olabilir.

Array Tanımı

uint[] public numbers; // Dinamik boyutlu dizi
uint[5] public fixedNumbers; // Sabit boyutlu dizi (5 elemanlı)

Bu örnekte, numbers dinamik boyutlu bir dizi, fixedNumbers ise sabit boyutlu bir dizidir.

Array Kullanımı

Dizilere eleman ekleyebilir, elemanlara erişebilir ve elemanları güncelleyebilirsiniz.

function addNumber(uint _number) public {
    numbers.push(_number); // Diziye eleman ekleme
}

function getNumber(uint _index) public view returns (uint) {
    return numbers[_index]; // Belirli bir indekste bulunan elemanı getirme
}

function updateNumber(uint _index, uint _number) public {
    numbers[_index] = _number; // Belirli bir indeksi güncelleme
}

Bu örnekte, addNumber fonksiyonu bir sayıyı diziye ekler, getNumber belirli bir indeksteki sayıyı döndürür ve updateNumber belirli bir indeksteki sayıyı günceller.

Array'lerin Özellikleri

• Dinamik boyutlu diziler push ve pop gibi fonksiyonlarla genişletilebilir veya daraltılabilir.

• Sabit boyutlu dizilerde dizinin boyutu derleme zamanında belirlenir ve sonradan değiştirilemez.

3. Mapping & Array Kombinasyonu

Mapping ve Array veri yapıları, genellikle daha karmaşık veri yönetimi için bir arada kullanılabilir. Örneğin, belirli adreslerin bir dizi değerini saklamak isteyebilirsiniz.

Örnek:

mapping(address => uint[]) public userScores;

function addUserScore(address _user, uint _score) public {
    userScores[_user].push(_score);
}

function getUserScores(address _user) public view returns (uint[] memory) {
    return userScores[_user];
}

Bu örnekte, userScores mapping'i, her bir kullanıcı için bir dizi puan saklar. addUserScore fonksiyonu, belirli bir kullanıcıya puan eklerken, getUserScores fonksiyonu o kullanıcının puanlarını döndürür.

Örnek Uygulama

Aşağıda, mapping ve array'lerin kullanıldığı bir örnek kontrat bulunmaktadır:

// SPDX-License-Identifier: MIT
pragma solidity ^0.8.0;

contract MappingAndArrayExample {
    // Bir kullanıcının sahip olduğu tokenları saklayan mapping
    mapping(address => uint[]) public tokensOwned;

    // Yeni bir token ekleyen fonksiyon
    function addToken(uint _tokenId) public {
        tokensOwned[msg.sender].push(_tokenId);
    }

    // Belirli bir kullanıcının sahip olduğu tokenları döndüren fonksiyon
    function getTokens(address _owner) public view returns (uint[] memory) {
        return tokensOwned[_owner];
    }

    // Kullanıcının belirli bir tokena sahip olup olmadığını kontrol eden fonksiyon
    function ownsToken(address _owner, uint _tokenId) public view returns (bool) {
        uint[] memory tokens = tokensOwned[_owner];
        for (uint i = 0; i < tokens.length; i++) {
            if (tokens[i] == _tokenId) {
                return true;
            }
        }
        return false;
    }
}

Bu kontrat, bir kullanıcının sahip olduğu tokenları saklamak için hem array hem de mapping veri yapılarını kullanır. Kullanıcılar yeni tokenlar ekleyebilir ve sahip oldukları tokenları sorgulayabilir.